فؤاد افرام البستانى ( مترجم : مهيار )
669
فرهنگ ابجدى ( عربى - فارسي ) ( ترجمهء المنجد الأبجدى )
اندوه و حسرت او را كشت ( اين كلمه در زبان متداول رايج است ) . الفَقْع - ج أَفْقُع و فُقُوع و فِقَعَة : قارچ زمينى سفيد و نرم ؛ « فَقْعُ الذّئب » ( ن ) : رسته اى از قارچهاى درشت و سفيد كه گونههاى بسيار دارد . الفِقْع - ج أَفْقُع و فُقُوع و فِقَعَة : قارچ سفيد رنگ و نرم . الفَقْعَاء - مؤنّث ( الأَفْقَع ) است . فَقْفَقَ - فَقْفَقَةً [ فقفق ] الرجُلُ في كلامه : آن مرد از بيخ حلق سخن گفت ، تِ القِدْرُ : ديگ بر اثر جوشيدن حبابهائى از روى آن برخاست بطوريكه صداى آن شنيده مىشد . الفَقْفَقَة - [ فقفق ] : « فَقْفَقَةُ الماءِ » : صداى قطرههاى آب كه روان باشد . فَقَمَ - - فَقْماً الرجُلَ أو الكلبَ : آروارهء مرد يا پوزهء سگ را گرفت . فَقِمَ - - فَقَماً و فَقْماً الرجُلُ : دندانهاى بالاى آن مرد به سوى بيرونِ دهان شد و بر روى فك پائين قرار نگرفت ، آن مرد مستى و سبكسرى كرد ، - فَقَماً و فَقْماً و فُقُوماً الأمرُ آن كار دامنه دار شد و يكسان نماند فَقْماً الإِناءُ : ظرف پُر شد . فَقُمَ - - فَقَامَةً الأَمرُ : آن كار پُردامنه و نامرتّب شد ، - الشَّيءُ : آن چيز فراخ شد . الفُقْم - مرادف ( الفَقْم ) است . الفَقْم - نوكِ بينى سگ ، پوزهء سگ ، آروارهء انسان . الفَقْمَاء - مؤنّث ( الأَفْقَمْ ) است . الفُقْمَة - ج فُقْمَات و فُقَم ( ح ) : نهنگ يا خوكِ دريائى كه در اقيانوسها و درياهاى شمال يافت مىشود . الفُقَّمَة - ج فُقَّمَات و فُقَم ( ح ) : مرادف ( الفُقْمَة ) است . فَقَه - - فَقْهاً الرجُلَ : در دانش بر او برترى يافت . فَقِه - - فَقَهاً : دانا و فقيه شد ، - فَقَهاً و فِقْهاً الشَّيءَ او الكَلام : آن چيز يا سخن را دانست و فرا گرفت ؛ « فَقِه عَنْه الكَلامَ » : از او سخن آموخت . فَقُه - - فَقَاهَةً : دانا و فقيه شد . فَقَّه - تَفْقِيهاً [ فقه ] فلاناً : او را دانا و فهميده كرد . الفِقْه - دانستن چيزى و فهمِ آن ، مهارت و هوشيارى ، دانش احكام شرعى از ادلَّه تفصيلى ؛ « فِقْه اللَّغة » : آموزش علمى زبان و دانستن آن از راه تحليل مُتون نقدى ، زبان شناسى . الفَقُه - ج فُقَهَاء : آنكه بسيار فهميده و دانشمند و باهوش باشد ، فقيه و دانشمند . الفَقِه - ج فُقَهَاء - مرادف ( الفَقُه ) است . الفَقِهَة - ج فَقَائِه : مؤنّث ( الفَقِه ) است . الفَقُّوس - ( ن ) : نوعي خربزه . الفَقُّوسَة - ( ن ) : يك دانه خربزه . الفَقِيد - آنكه گمشده و از دست رفته باشد . الفَقِير - ج فُقَراء : نيازمند ، - ج فُقُر : مرادف ( الفَقِر ) است : به معناى كسى كه از درد استخوان كمر نالد ، گودالى كه در آن نهال نخل غرس كنند ، نام ديگر آن البِيش است ، دهانه قنات كه از آن آب خارج شود . الفَقِيرَة - ج فَقِيرَات و فَقَائِر و فُقَرَاء : مؤنّث ( الفقير ) است . الفَقِيصَة - من البَيْض و نحوه : تخم مرغ كه با دست شكسته شود ، تخم مرغ شكسته شده . الفَقِيع - مرد سرخ پوست ، - ( ح ) : كبوتر . الفِقَّيْع - ميوهء انجير قبل از آنكه برسد . اين كلمه در زبان متداول رايج است . الفَقِيعَة - ( ح ) : واحد ( الفَقِيع ) : براى كبوتر است . الفِقَّيْعَة - مفرد ( الفِقَّيع ) است . اين كلمه در زبان متداول رايج است . الفَقِيه - ج فُقَهاء : مرادف ( الفَقُه ) است . الفَقِيهةَ - مؤنّث ( الفقيه ) است . فَكَّ - - فَكَّاً [ فك ] الشيءَ : چيزى را از چيزى جدا كرد ، - العُقْدَةَ : گره را باز كرد ، - العَظْمَ : استخوان را جا به جا كرد ، - الخَتْمَ : مهر را شكست و باز كرد ، - اللغَزَ : معمّا را حل كرد ، - عَدَداً او عبارةً جبرية : عدد يا عبارت جبرى را ضريبدار كرد ، - المعادلة : ريشه يا معادلهء جبرى را پيدا كرد ، - فَكَّاً و فِكَاكاً و فَكَاكاً الأَسِيرَ : اسير را نجات داد و رها كرد ، - يدَه : مُشتِ خود را باز كرد ، - ادغامَ الحرفِ : حرف مضاعف را ادغام نكرد مانند ( لا تَمْدُدْ ) در ( لا تَمُدَّ ) ، - فَكَّاً و فُكُوكاً الرَّهنَ : سندِ گروگان را آزاد كرد ، - - فَكَّاً و فَكَّةً : بسيار نادان شد ، - - فَكَّاً و فَكَكاً العظمُ : استخوان جا به جا شد ، - - فَكَّاً و فكَّة : بسيار نادان شد . الفَكّ - [ فكّ ] : مص ، ج فُكُوك : فكّ دهان ( فك بالا و پائين ) . الفَكَّاءَ - [ فكّ ] : مؤنّث ( الأَفَكّ ) است . الفَكَاك - [ فكّ ] : مرادف ( الفِكاك ) است . الفِكَاك - [ فكّ ] : آنچه كه با آن موردِ رهن را آزاد كنند . الفَكَّاك - [ فكّ ] : بر وزن ( فعّال ) صيغهء مبالغه است . الفُكَاهَة - اسمى است كه از ( التفكيه ) : مِزاح و شوخى و جز آن گرفته شده است . الفَكَّة - [ فكّ ] : اسم مرّة از ( فكَّ ) است . فِكتُورِيا مَلَكِيَّة - ( ن ) : نوعى گياه زمينى است كه در آمريكاى استوائى بسيار است برگ اين درخت گاهى به 2 متر مىرسد و در مناطق گرمسيرى كاشته مىشود . فَكَرَ - - فِكْراً و فَكْراً في الأَمرِ : دربارهء آن امر تأمّل كرد و انديشيد . فَكَّرَ - تَفْكيراً [ فكر ] في الأَمر : مرادف ( فَكَرَ ) است . الفَكْر - مص ؛ « مالِى فِى الأَمْرِ فَكْرٌ » : به اين كار نيازى ندارم . الفِكْر - ج أَفْكَار : فكر و انديشيدن ، آنچه از مسائل و معانى كه در دل خطور كند ؛ « شارِدُ الفِكْر » : آنكه غفلت ورزد و اشتباه كند . الفِكْرَى - معادل ( الفِكْرَة ) است . الفِكْرَة - ج فِكَر : به كار بستن انديشه در